vergrootglas
arrow Ga terug

video
avatar

Doclines NL

2 juni om 11:58

De kinderen van Meester Bart

Deel 1

Vandaag schrijft docent Bart Heeling over het veelvoorkomende dilemma van een docent: in hoeverre mag je een kind met problemen thuis helpen? Als een kind je aan het hart grijpt, wil je het het liefst mee naar huis nemen en ‘redden’. Maar waar ligt deze grens?

“Ik zou hem zo mee naar huis nemen. Het is zó zielig!”, zegt de leerkracht meewarig en enigszins emotioneel tegen haar collega. Zojuist heeft ze Patrick, de dappere achtjarige jongen met een iets te grote rugzak, naar de taxi gebracht. Hij is op weg naar het logeerhuis waar hij tijdelijk verblijft. Ze ziet Patrick nóg zitten, achter het beslagen raam van de taxi met zijn blik in het oneindige gericht. “Ik snap je volkomen,” reageert haar collega. “Sommige mensen zouden geen kinderen mogen krijgen.”

De volgende dag is Patrick erg stil in de klas. Hij zit wat te wiebelen op zijn stoel en oogt vermoeid door de moeilijke periode waar hij in zit: vader zit in de gevangenis en moeder volgt een afkickprogramma voor haar verslaving. Concentreren lukt nog maar amper. Toch is de juf geduldig en liefdevol en geeft ze hem alle tijd. En ze gunt hem nog veel meer. Hij mag bij haar aan het bureau zitten en tijdens de pauzes blijft ze bij hem. 

Het gevoel van de juf is hartverwarmend en begrijpelijk. De meeste leerkrachten komen vroeg of laat in aanraking met een schrijnende situatie waarin ze meer zouden willen doen dan alleen maar lesgeven. Daar schuilt ook direct het gevaar, namelijk dat je in de dramadriehoek terechtkomt. Deze leerkracht stelt zichzelf op als redder, waardoor ze de leerling als slachtoffer ziet. Een collega neemt vervolgens de rol aan van ‘aanklager’, iemand die de ander bekritiseert en vindt dat hij of zij het niet goed doet. Zo houd je de driehoek ‘slachtoffer-redder-aanklager’ in stand. Door de leerling te beschouwen als een slachtoffer, ontneem je hem onbewust de mogelijkheid tot zelfbeschikking. Hierdoor kan er een afhankelijkheidssituatie ontstaan en leert het kind om zijn verantwoordelijkheden te ontlopen. En daarbij speelt ook de vraag mee: wat doe je met de volgende leerling die je tegenkomt in een soortgelijke situatie?

Later op de middag bespreekt Juf de situatie met de intern begeleider en er vloeien enkele tranen. Haar begeleider prijst haar voor haar betrokkenheid en toont begrip voor haar gevoelens. Ze legt haar vervolgens de theorie uit van de dramadriehoek en vertelt wat ze juist wél kan doen, door er te zijn voor de leerling. Je bent de leerkracht en vanuit die rol kun je jezelf kwetsbaar, ondersteunend en assertief opstellen: als steunfiguur. Laat hem weten dat je oog hebt voor zijn situatie, dat hij gezien wordt voor wie hij is, maar ook dat hij altijd zélf keuzes kan en mag maken. Dat kan door betrokken te zijn en naar de verhalen van leerlingen te luisteren. 

Kort praten de leerkracht en haar interne begeleider over het begrip loyaliteit, waarna de juf gerustgesteld naar huis gaat.

Hoe schrijnend een situatie ook is: behandel een kind nooit als een slachtoffer, maar altijd als een persoon.

Wegens privacyredenen kunnen sommige namen zijn gefingeerd.

Over deze serie: 

Bart Heeling (51), schrijver van het boek Gewoon Speciaal, is een bevlogen zij-instromer in het Speciaal Onderwijs en geeft les aan kinderen met gedragsproblemen of psychiatrische problematiek. Heeling ervaart soms onmacht als docent bij moeilijke thuissituaties van leerlingen, maar probeert hen desalniettemin een duw in de rug te geven. Op een eerlijke en herkenbare wijze blogt hij voor Doclines over ervaringen uit de klas en plaatst hij, vanuit een positieve invalshoek, een kritische noot bij het onderwijssysteem. 

 


Opmerkingen

Alle opmerkingen bekijken

Er zijn nog geen opmerkingen geplaatst.