vergrootglas
arrow Ga terug

video
avatar

Doclines NL

16 juni om 10:00

Dossier Dochter: Mag ik even iets uitleggen?

Mag ik aan u, beste deskundige, even iets uitleggen?

“Maar ze moet zich natuurlijk wel openstellen. Anders werkt het niet”. Een bekend advies. Maar mag ik dan aan u, beste deskundige, even iets uitleggen?

Na een vrij verbazend diagnosetraject, ik zal daar nu niet over uitweiden, heeft mijn dochter onder andere de diagnose autisme ontvangen. Wellicht kent u het wel, maar er zijn autisten of mensen met autisme, die de gesprekspartner niet of vluchtig aankijken. Niet allemaal hoor, maar dat is toch de gemiddelde aanname. Nu, wat mijn dochter betreft, ze zal u misschien heel kort in de ogen kijken, een seconde of drie, vervolgens kijkt ze langs u af, naar het plafond, haar handen, een meegenomen prulletje of naar mij.

Het recht tegenover u op een stoel zitten, dat is een ‘open’ houding. Door een dergelijke – gewenste – positie op de stoel, pikt mijn dochter uw ‘energie’ op. Klinkt heel hocus pocus, ik ga er niet te diep op in, maar haar zintuigen staan extra scherp afgesteld zeg maar. Grappige is ook dat ze er feilloos doorheen prikt als u een soort van nep vriendelijke interesse toont, terwijl u eigenlijk met uw gedachten bij uw boodschappenlijst bent. Dat geeft haar het signaal: niet betrouwbaar. Dus een gesprek zit er dan gegarandeerd niet meer in. Maar, dit even terzijde.

Dan is er nog de fatsoensnorm, netjes stilzitten op de stoel. Mijn dochter ligt dagelijks uren stil op haar bed. U weet wel, autisme, overprikkeling, energie opperdepop. Dus dat ‘stil’ is het probleem niet zo, echter ze is op een ‘andere’ plek met een ‘ander’ persoon tegenover zich. Juist dat ‘ander’ geeft haar veel interne onrust. Dat probeert ze dan wat af te leiden door bijvoorbeeld een prulletje in haar handen. Ze friemelt dus continu.

Nog een puntje. Kunt u zelf even uitleggen wat u precies bedoelt met “je moet je wel openstellen”? Ze neemt taal namelijk letterlijk en kan werkelijk niets met uitdrukkingen. Ja, ze is al 15 jaar en begrijpt heus wel dat ze niet haar lichaam kan openen ofzo. Logisch. Maar uw uitspraak klinkt voor haar heel onlogisch.

Verder is het zo dat mijn dochter uiterst kritisch is met wie ze praat. Zodra het gesprek richting gevoel of emoties gaat, sluit ze onmiddellijk af. Dit is een heel groot obstakel voor haar. Sowieso vindt ze emoties herkennen en ook nog eens verwoorden moeilijk. Mogelijk te wijten aan haar diagnose.

Houd u er ook even rekening mee dat ze welbekend is om haar aangepaste gedrag, dus ook aangepaste antwoorden. Beetje in de zin van ‘u vraagt, wij draaien’. Ik leg deze uitspraak maar niet aan haar uit, te ingewikkeld.

Mocht u haar een meer specifieke vraag willen stellen over het heden of verleden, vraagt u dat dan vooral aan de hand van praktijkvoorbeelden. Daar was u uiteraard niet bij, vandaar dat ik dergelijke vragen dan omzet in gebeurtenissen die we samen beleefd hebben. Maakt het iets makkelijker, maar geef ons even de tijd. O, en ze heeft een geheugen als een zeef. Ook die ga ik niet aan haar uitleggen.

Dan vraag ik u even in het achterhoofd te houden dat mijn dochter ook een vertrouwensprobleem heeft. Niet specifiek iets voor wat betreft haar diagnose, maar het staat wel op papier. Betekent dat u een onbekende periode afgetast gaat worden. Ze voelt aan en luistert naar u in stilte. Het kan zijn dat uw signalen verwarrend zijn, hetgeen betekent geen vertrouwen, dus geen gesprekjes.

Ik kan helaas de tijdsspanne en de uitkomst niet op voorhand aangegeven. Jazeker, ook voor mij telkens weer spannend. O, trouwens nog iets. Mijn dochter heeft dan inderdaad een diagnose, maar daarbij is zij verstandelijk prima bij de pinken (nee, ook deze leg ik niet uit). Het is dan ook best raar om haar aan het begin van het gesprek op een uiterst kinderlijke toon aan te spreken. Vindt ze hoogst irritant. Ja ze is een puber, vindt extreem veel dingen irritant, maar zelfs ik vraag me dan af: doet u dit ook als u een puber aanspreekt met bijvoorbeeld een portie drugsproblematiek?

Inmiddels hebben we de afgelopen jaren heel wat pogingen tot hulpvaardige gesprekken gedaan. Beetje jammer, maar het resultaat is best bedroevend. Daarbij was het ook nog eens zo dat juist de enkeling die wel vrij vlot een antwoord kreeg op een vraag (mits nog niet al te persoonlijk, dat heeft namelijk eerst wat tijd nodig), na een aantal sessies plots vertrok. Tsja, ook niet heel erg helpend met betrekking tot dat vertrouwen-stukje.

Dus ja, we kunnen deze plaat wel grijs blijven draaien (ik neem de moeite tot uitleg niet, is nutteloos), maar zo schiet het dus niet op. En nee, ik heb de ultieme oplossing ook niet, wist ik het maar… Wel wat pogingen gedaan, maar dan liep ik weer tegen een dichte deur (ook deze niet) of een ellenlange wachtlijst aan. Ze heeft in het verleden wel via een beschikking PMT (psychomotorische therapie) mogen doen. Vond ze oprecht leuk. Niet praten, maar sporten. Maar ja, de beschikking hiervoor was beperkt. Al heb ik er na flink praten nog wel een verlenging uit kunnen slepen. Toen ook deze afliep, mochten we weer gaan… u raadt het vast wel; praten.

Tenslotte heb ik nog een vraag, ik verbaas me hier namelijk over. Het valt me op dat regelmatig als we ergens in gesprek gaan, er een bepaalde verwachting bij haar neer wordt gelegd. Namelijk het keurig plaatsnemen op de stoel, ontspannen blijven zitten, de (vreemde) gesprekspartner tijdens het gesprek in de ogen aankijken, zo snel mogelijk open en bloot (ik leg ‘m niet uit) over haar obstakels, moeilijkheden, gevoelens en emoties praten, vol vertrouwen vertellen waar haar diepste pijnpunten zitten, ik noem maar even een paar puntjes. Ik doel niet direct op u hoor, maar ik heb toch geregeld in het verleden kundigen aan de andere kant van het bureau aangehoord dat ik me afvroeg “heeft u haar dossier en diagnose(s) überhaupt wel gelezen?”. 

En voor de oplettende lezer die mijn frustratie en licht sarcasme door de tekst voelt sijpelen. Dat klopt. Wij hebben vanmiddag weer met een nieuwe deskundige mogen… praten.

In ‘Dossier Dochter’ blogt Rikkie (52), moeder van een autistische dochter (15), wekelijks over de hordes en de hobbels van een leven met een dochter met autisme. Lees hier meer blogs van Rikkie.


Opmerkingen

Alle opmerkingen bekijken

Er zijn nog geen opmerkingen geplaatst.