vergrootglas
arrow Ga terug

video
avatar

Doclines NL

22 december om 16:12

Jolanda Schepers: ‘Het is niet de juiste tijd om te bezuinigen op de geestelijke gezondheidszorg’

Een visie op het nieuwe regeerakkoord

Uit het gepresenteerde regeerakkoord blijkt dat het kabinet fors wil bezuinigen op de jeugdzorg en de geestelijke gezondheidszorg (ggz). Er zal meer beroep gedaan worden op de eigen omgeving en praktijkondersteuners bij de huisarts. Jolanda Schepers, GZ-psychologe, spreekt haar bezorgdheid uit aan Doclines: “De situatie ís al onhoudbaar.”

Het nieuwe kabinet wil 100 miljard euro gaan bezuinigen op de jeugdzorg. Wat dacht je toen je dat las?

“Het is een vreemde tijd om te gaan bezuinigen op de jeugdzorg en de Jeugd ggz. De geestelijke gezondheidszorg rijst op dit moment de pan uit. Kinderen weten niet meer waar ze aan toe zijn: ze worden van hot naar her geslingerd. Dán krijgen ze thuisonderwijs, dán moeten ze weer naar school…Ook jongeren zijn zich het afgelopen jaar depressiever gaan voelen. Dat zie je terug in de geestelijke gezondheidszorg. Waarom moet er dan juist nú bezuinigd worden?”

Het kabinet wil overbehandeling voorkomen en bijvoorbeeld de wachttijden verkorten.

“De ethische regel van een zorgprofessional is dat je iemand helpt zolang het nodig is en dan het liefst zo kort mogelijk. Dat gebeurt lang niet altijd: zo zijn er instanties die onnodig dure zorg inkopen. Zorgverleners die goede zorg leveren worden daar de dupe van. En uiteindelijk lijdt de zorgvrager nog het meest, namelijk het kind.
Al enige tijd worden er noodgrepen getroffen door de overheid om de wachtlijsten in te dammen. Bij de ggz willen ze trajecten nóg korter maken, maar complexe zorg kan niet snel geleverd worden. Het kabinet wil bezuinigen, terwijl er eigenlijk meer geld naar de geestelijke gezondheidszorg zou moeten. En de rek is er redelijk uit…”

Hoe zou overbehandeling voorkomen kunnen worden?

“Ik denk dat gemeenten het gesprek moeten aangaan met instellingen en praktijken waarvan zij vermoeden dat onnodig zorg wordt geleverd. In Zuid-Limburg is het zo dat de jeugdzorg centraal vanuit de gemeente Maastricht geregeld wordt, terwijl de lijntjes tussen de gemeenten zelf en de zorginstanties korter zijn. Door als gemeente in gesprek te gaan en gericht overbodige zorg niet meer te gaan vergoeden, kun je overbehandeling tegengaan.”

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van alle vormen van jeugdhulp. Wat heeft dat voor gevolgen?

“Vanaf 2015 gingen gemeenten zich ineens inhoudelijk bezighouden met welke zorg bij wie past. Het gevolg was dat de zorg vertraagd werd. Daarom stuurde ik mijn cliënten vaak naar de huisarts voor een verwijsbrief, omdat het anders maanden zou duren voordat zij geholpen zouden worden.
Daarnaast zette een aantal gemeenten op eigen initiatief een afzonderlijke organisatie op, waarin de meeste vrijgevestigde praktijken uitgesloten werden. De vrije keuze van ouders en kinderen is daarbij verloren gegaan.
Het is ook de vraag of ik vanaf 2023 nog jeugdhulp mag bieden, omdat de gemeente Maastricht alleen nog met de grote zorgaanbieders in zee wil gaan.”

Uit het regeerakkoord blijkt dat de rol van de praktijkondersteuner van de huisarts groter wordt. Vallen er dan kinderen buiten de boot die wel complexe zorg nodig hebben?

“In principe leveren praktijkondersteuners goed werk. Zelf overleg ik met praktijkondersteuners van de huisarts. Zij kloppen regelmatig bij mij aan als zij twijfels hebben of kinderen gespecialiseerde zorg nodig hebben. Ik durf dus niet te beweren dat er kinderen buiten de boot gaan vallen. Wel maak ik mij wel zorgen over de minder toegankelijke, grote instellingen. Bij kleine praktijken zijn de lijntjes een stuk korter.”

Tot slot: hoe kunnen we de geestelijke gezondheidszorg op de langere termijn ontlasten?

“Er moet een maatschappelijke verandering plaatsvinden. Het daadwerkelijke probleem ligt tien stappen ervoor, wanneer men nog geen beroep doet op de ggz. Al vanaf het basisonderwijs wordt er een enorme druk op een kind gelegd. Ik zie in mijn praktijk kinderen en jongeren die met burn-outklachten kampen. Ook volwassenen staan onder een enorme werkdruk. Dat houden ze nooit vol! Wat je ziet is dat gezonde, goed functionerende mensen, ook ineens een beroep doen op de geestelijke gezondheidszorg.

We moeten met z’n allen onze normen bijstellen. De wereld is niet maakbaar, oftewel ‘the sky is not the limit’. Je hoeft niet perfect te zijn, een universitaire opleiding te doen of uit te blinken in een hobby of sport. Er zijn ook andere manieren om gelukkig te worden. Als dát lukt, dan houden we vooral de geestelijke gezondheidzorg vrij voor mensen met een psychiatrische stoornis of andere psychische problemen.”

Jolanda Schepers werkt als vrijgevestigde GZ-psycholoog in het Zuid-Limburgse Kerkrade. Ze werkt voornamelijk met mensen die psychische klachten ervaren en vaak ook op zoek zijn naar geluk en zingeving. 

Tekst: Gaiwa Slooten


Opmerkingen

Alle opmerkingen bekijken

Er zijn nog geen opmerkingen geplaatst.